Klasik tasarruf yöntemlerinin çoğu hala geçerliliğini korusa da yeni tasarruf tedbirleri de hayatımıza giriyor. Bunlardan döngüsel ekonomi kavramı çok konuşulanlardan. Döngüsel ekonomi nedir? Tasarruf için döngüsel ekonomi uygulamalarından kendi hayatlarımızda da yararlanabiliriz.
Yazı İçeriği
Döngüsel ekonomi nedir?
İsraf ve kaynakların sürekli kullanımını ortadan kaldırmayı hedefleyen ekonomik bakıştır. Döngüsel ekonomi İngilizce “circular economy” olarak adlandırılıyor.
Döngüsel ekonomi modeli, kaynakların ve atıkların yanı sıra karbon emisyonlarının kullanımını en aza indirerek kapalı bir sistem oluşturmaya dayanır.
Döngüsel ekonomi ilkeleri neler?
Döngüsel ekonomi ilkeleri temel olarak şunlar:
- Yeniden kullanmak,
- paylaşmak,
- onarmak,
- yenilemek,
- yeniden üretmek,
- geri dönüştürmek.
Döngüsel ekonomi faydaları
Tasarruf dayalı bu modelle hem çevreyi koruyabilir hem de kaynakları daha etkin kullanarak ekonomik fayda yaratmak mümkün.
Kişi başına düşen çöp üretimi gelişmiş ülkelerde gelişmekte olanlardan daha yüksek. Bu anlamda birincilik Singapur’da. Kişi başına günlük çöp üretimleri sıkı durun tam 3,5 kilo. Çoğu gelişmiş ülkede çöp üretimi kişi başına günlük 2 kilonun üstünde.
Gelişmekte olan ya da fakir ülkelerde ise bu rakam oldukça az. Örneğin Papua Yeni Gine, Moritanya, Burkina Faso gibi ülkelerde kişi başına günlük yarım kilodan az.
Ama gelişmiş ülkelerde günlük kişi başına düşen çöp daha çok olsa da geri dönüşümü daha iyi yapıyorlar. Gelişmiş ülkelerde çöplerin geri dönüşüm oranı yüzde 30. Gelişmekte olanlarda ise sadece yüzde 5.
Döngüsel ekonomi faydaları, şirketlerin bu alana odaklanıp atık yönetimi gibi konularda yatırım yapmalarını sağlıyor.
Şirketlerin bu yaklaşımını ve döngüsel ekonomi örneklerini bireyler olarak bizde uygulayarak tasarruf yapabiliriz.
Kişisel döngüsel ekonomi uygulamaları
Evde uygulayabileceğiniz pratik döngüsel ekonomi uygulamaları:
1) Geri dönüşüm
Plastik zaten hemen herkesin bildiği, az kullanılması gereken bir madde.
Ama alüminyum gibi maddeleri de az kullanarak ekonomiye ve doğaya katkınız olabilir. Çünkü alüminyumun üretim süreci son derece enerji yoğundur.
Alüminyumu az kullanmanın yanı sıra geri dönüştürmek de önemli. Alüminyumun geri dönüşümü ile üretilmesine kıyasla yüzde 90 enerji tasarruf yapılır.
2) Azaltmak
Eşya ve doğal kaynak ullanımlarınızı azaltarak direkt tasarruf yapabilirsiniz.
Döngüsel ekonomi Türkiye uygulamaları denice daha az elektrik, su, doğalgaz kullanmak akla ilk gelenler:
- Faturanızı gerçekten düşürecek pratik elektrik tasarrufu önerileri
- 8 pratik öneriyle su faturası nasıl azaltılır?
- Faturanızı düşürecek pratik doğalgaz tasarrufu yöntemleri
3) Tekrar kullanmak
Bazı eşyaları kullan-at yerine tekrar kullanacak şekilde tüketerek gereksiz tüketimin önüne geçebilirsiniz.
Mesela plastik su şişelerini kullanıp atacağınıza cam şişeler, metal mataralar kullanın.
Eskiyen ayakkabıları atmak yerine onarmak.
Her sezon yeni kıyafet almak yerine giysileri daha uzun süre giyebilirsiniz.
Bonus 🙂
Türkiye’deki döngüsel ekonomi çalışmaları kapsamında Tübitak‘ın da çalışmaları var. Sürdürülebilir Kalkıma Derneği de bu konuda çalışıyor.
Döngüsel ekonomi nedir sorusuna yanıt verdikten sonra, bunun gibi yükselen diğer bir çevre kavramı da çevresel, sosyal ve yönetişim (İngilizce kısaltmaları ile kısa “ESG”).
